MouthMade

Co powoduje zapalenie błony śluzowej jamy ustnej?

Chemio- i radioterapia zapobiegają tworzeniu się nowych, szybko dzielących się komórek nowotworowych poprzez niszczenie już istniejących. Niestety, oprócz komórek nowotworowych  podczas tych terapii następuje również destrukcja  zdrowych komórek. Efekty uboczne terapii, wliczając w to zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (OM) występują podczas podziału zdrowych komórek. Połączenie chemio- i radioterapii zwiększa ryzyko powstania poważnego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej. Objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej mają tendencje do pogarszania się wraz z przedłużaniem się radioterapii.

W trakcie radioterapii związanej z nowotworem głowy i szyi lub z transplantacją krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT, zwaną  przeszczepem szpiku kostnego - BMT), wiązka promieniowania przechodzi w pobliżu jamy ustnej. Zazwyczaj zdrowe komórki jamy ustnej ulegają szybkiemu podziałowi i zastępują  starsze komórki nabłonkowe nowymi. Jednakże w wyniku radioterapii następuje zniszczenie tych dzielących się komórek sprawiając, że komórki nabłonkowe nie mogą zostać zastąpione nowymi, co prowadzi do tworzenia się wrzodów.

Chemio- i radioterapia związana z nowotworem głowy i szyi niszczy gruczoły w jamie ustnej, które produkują ślinę (plwocinę), powodując większe niż zazwyczaj wysuszenie jamy ustnej. Wysuszona jama ustna jest wynikiem wytwarzania o wiele mniejszej ilości śliny potrzebnej podczas spożywania pokarmu. Sprawia to trudności w połykaniu, a jama ustna jest bardziej podatna na uszkodzenie przez stały pokarm, który zazwyczaj przechodzi dalej przy udziale śliny.

Na prawdopodobieństwo powstania zapalenia błony śluzowej jamy ustnej wpływa rodzaj, dawka i długość trwania chemioterapii stosowanej przy leczeniu raka. Istnieje wiele rodzajów chemioterapii, które wywołują zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Poniżej przedstawiono niektóre z nich:¹

• 5-fluorouracyl
• metotreksat
• doksorubicyna
• etopozyd
• melfalan
• arabinozyd cytozyny
• cyklofosfamid

Wszystkie rodzaje radioterapii stosowane w jamie ustnej bądź jej pobliżu mogą powodować zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. 

Należy pamiętać również, że istnieją inne rodzaje chemioterapii mogące powodować zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Zawsze trzeba konsultować się z lekarzem lub pielęgniarką w celu stwierdzenia, czy dany sposób leczenia może powodować zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.

Jeśli obawiasz się wystąpienia zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, zawsze konsultuj się ze swoim lekarzem lub pielęgniarką.

Pobierz informacje dla pacjenta na własne potrzeby. Możesz również wydrukować informacje dla pielęgniarki i przekazać je swojej pielęgniarce.

1. Pico J-L et al. The Oncologist 1998;3(6):446–451.