MouthMade

Πως προκαλείται η στοματική βλεννογονίτιδα;

Η χημειο- και η ακτινοθεραπεία δρουν αναστέλλοντας την ανάπτυξη νέων καρκινικών κυττάρων. Αυτό το επιτυγχάνουν σκοτώνοντας τα υπάρχοντα καρκινικά κύτταρα που πολλαπλασιάζονται γρήγορα. Οι θεραπείες αυτές δεν μπορούν δυστυχώς να διακρίνουν μεταξύ υγιών κυττάρων που πολλαπλασιάζονται και καρκινικών κυττάρων που πολλαπλασιάζονται. Οι παρενέργειες της θεραπείας, συμπεριλαμβανομένης της στοματικής βλεννογονίτιδας (ΣΒ), εκδηλώνονται όταν σκοτώνονται και υγιή κύτταρα που πολλαπλασιάζονται. Ο συνδυασμός χημείο- και ακτινοθεραπείας αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης βαριάς στοματικής βλεννογονίτιδας. Επιπλέον, τα συμπτώματα της στοματικής βλεννογονίτιδας έχουν την τάση να επιδεινώνονται, όσο περισσότερο διαρκεί η ακτινοθεραπεία.

Κατά τη διάρκεια ακτινοθεραπείας για καρκίνο στο κεφάλι ή στο λαιμό, ή για Μεταμόσχευση Αιμοποιητικών Προγονικών Κυττάρων (HSCT) (αναφέρεται ενίοτε και ως Μόσχευμα Μυελού των Οστών [BMT]), η δέσμη της ακτινοβολίας περνά κοντά ή μέσα από το στόμα. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, τα υγιή κύτταρα του στόματος πολλαπλασιάζονται γρήγορα και αντικαθιστούν τα επιφανειακά κύτταρα με νέα. Η ακτινοθεραπεία σκοτώνει ωστόσο αυτά τα πολλαπλασιαζόμενα κύτταρα. Αυτό σημαίνει πως τα επιφανειακά κύτταρα δεν μπορούν να αντικατασταθούν, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται έλκη.

Η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία στο κεφάλι και στο λαιμό προκαλούν βλάβη στους αδένες της στοματικής κοιλότητας που παράγουν τη σίελο (σάλιο), και έτσι το στόμα είναι πιο ξηρό απ’ ότι συνήθως. Αυτό σημαίνει πως μειώνεται πολύ η φυσική λίπανση που προσφέρει το σάλιο για τη λήψη της τροφής. Το γεγονός αυτό δυσχεραίνει την κατάποση, ενώ η στοματική κοιλότητα διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο να υποστεί τραυματισμό από σκληρή τροφή, η οποία συνήθως «εκπλένεται» με το σάλιο.

Το ενδεχόμενο εκδήλωσης στοματικής βλεννογονίτιδας εξαρτάται από το είδος, τη δοσολογία και τη διάρκεια της χημειοθεραπείας που εφαρμόζεται για τη θεραπεία του καρκίνου. Υπάρχουν πολλά είδη χημειοθεραπευτικών φαρμάκων που είναι γνωστό πως προκαλούν στοματική βλεννογονίτιδα. Ορισμένα από αυτά αναφέρονται παρακάτω:¹

• 5-φθοριοουρακίλη
• μεθοτρεξάτη
• δοξορουβικίνη
• ετοποσίδη
• μελφαλάνη
• κυταραβίνη
• κυκλοφωσφαμίδη

Κάθε ακτινοθεραπεία που διέρχεται κοντά ή μέσα από τη στοματική κοιλότητα είναι πολύ πιθανό να προκαλέσει στοματική βλεννογονίτιδα.

Λάβετε υπόψη σας πως υπάρχουν και άλλα είδη χημειοθεραπείας που μπορούν να προκαλέσουν στοματική βλεννογονίτιδα. Ρωτάτε πάντοτε το/τη γιατρό σας ή το/τη νοσηλευτή/-τρια σας εάν η θεραπεία σας μπορεί να προκαλέσει στοματική βλεννογονίτιδα.

Μιλήστε σε κάθε περίπτωση με το/τη γιατρό ή το/τη νοσηλευτή/-τρια σας εάν ανησυχείτε για τη στοματική βλεννογονίτιδα.

Κατεβάστε το φυλλάδιο πληροφοριών για ασθενείς σχετικά με τη στοματική βλεννογονίτιδα για τη δική σας πληροφόρηση. Μπορείτε επίσης να εκτυπώσετε το φυλλάδιο πληροφοριών για το νοσηλευτικό προσωπικό και να το δώσετε στο/στη νοσηλευτή/-τρια σας.

1. Pico J-L et al. The Oncologist 1998;3(6):446–451.